Vừa học nghề vừa học cấp 3 đang trở thành lựa chọn được nhiều phụ huynh và học sinh tốt nghiệp THCS. Thay vì theo lộ trình THPT truyền thống, mô hình này cho phép người học kết hợp song song chương trình văn hóa và đào tạo chuyên môn.
Vừa học nghề vừa học cấp 3 là gì?
Đây là hình thức học kết hợp chương trình văn hóa THPT với đào tạo nghề tại các trường trung cấp hoặc cao đẳng nghề. Người học vừa hoàn thành các môn văn hóa bắt buộc vừa được đào tạo nghề nghiệp theo khung chương trình của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.
Mô hình phù hợp với học sinh sau khi tốt nghiệp THCS (lớp 9). Thay vì thi vào lớp 10 công lập, các bạn có thể đăng ký học hệ trung cấp kết hợp văn hóa. Theo Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014 và văn bản hướng dẫn thi hành, học sinh tốt nghiệp THCS được phép học trung cấp song song với văn hóa để đảm bảo điều kiện tốt nghiệp.
Hiện nay, hệ 9+ được triển khai phổ biến tại nhiều trường trung cấp, trường nghề trên cả nước.
Mô hình đào tạo phù hợp với học sinh sau khi tốt nghiệp THCS
Ai nên chọn hình thức vừa học nghề vừa học cấp 3?
Dưới đây là nhóm đối tượng nên cân nhắc hệ vừa học nghề vừa trau dồi kiến thức.
Học sinh muốn có tay nghề sớm
Với những bạn muốn tập trung vào lý thuyết, mô hình song song là giải pháp tối ưu. Trong quá trình học được thực hành nghề nghiệp, làm quen với môi trường xưởng, phòng lab hoặc doanh nghiệp liên kết.
Điều này giúp người học tham gia thị trường lao động sớm, không cần chờ tốt nghiệp đại học hoặc cao đẳng.
Gia đình muốn tiết kiệm thời gian và chi phí
Theo Nghị định 81/2021/NĐ-CP của Chính phủ, học sinh tốt nghiệp THCS theo học trung cấp được miễn 100% học phí đào tạo nghề. Đây là chính sách hỗ trợ tài chính cho nhiều gia đình.
Khi hoàn thành chương trình ở tuổi 18 tuổi, bạn có bằng nghề và đi làm ngay. Từ đó, hỗ trợ kinh tế gia đình sớm so với lộ trình truyền thống.
Học sinh có mục tiêu nghề nghiệp
Học sinh đã xác định được ngành yêu thích như điện lạnh, ô tô, công nghệ thông tin, spa, cơ khí… phù hợp hệ đào tạo này.
Khi tập trung phát triển kỹ năng chuyên môn giúp rút ngắn thời gian tích lũy kinh nghiệm. Thay vì học dàn trải nhiều môn, người học được đào tạo chuyên sâu vào lĩnh vực đã chọn.
Người học có mục tiêu và muốn thực hành trực tiếp phù hợp với mô hình này
Lộ trình học khi vừa học nghề vừa học cấp 3
Lộ trình đào tạo cụ thể của hệ vừa học nghề vừa học cấp 3 như sau:
Thời gian đào tạo
Chương trình đào tạo kéo dài khoảng 3 năm, học sinh học song song chương trình văn hóa và chuyên môn nghề nghiệp. Lộ trình được thiết kế nhằm đảm bảo người học hoàn thành cả hai phần, không bị quá tải.
Cách phân bổ thời gian
Người học được giảng dạy các môn văn hóa Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh theo chương trình tinh giản. Song song là các giờ thực hành nghề tại xưởng hoặc phòng thực hành chuyên dụng. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành giúp kiến thức không bị rời rạc.
Một số trường liên kết doanh nghiệp để học sinh được tham quan, thực tập từ sớm.
Hình thức công nhận tốt nghiệp
Để đủ điều kiện ra trường, học sinh cần:
-
Hoàn tất các môn văn hóa theo quy định.
-
Tham gia thi và bảo vệ khóa tốt nghiệp hệ trung cấp nghề.
Sau khi đủ điều kiện được cấp bằng trung cấp theo quy định của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Đồng thời đủ điều kiện học liên thông khi có nhu cầu.
Hoàn tất các môn văn hóa và nghề đã đủ điều kiện tốt nghiệp
Lợi ích và thách thức khi chọn học hệ song song
Lợi ích
-
Rút ngắn lộ trình sự nghiệp: Ở tuổi 18, người học đã có bằng nghề và có thể đi làm ngay. Trong khi nhiều bạn bè cùng trang lứa mới bắt đầu bước vào đại học.
-
Tiết kiệm chi phí: Chính sách miễn học phí nghề cho học sinh tốt nghiệp THCS giúp giảm gánh nặng tài chính.
-
Giảm áp lực học thuật: Chương trình văn hóa được tinh giản, tập trung vào môn cốt lõi, dành nhiều thời gian cho thực hành.
-
Cơ hội liên thông linh hoạt: Sau khi tốt nghiệp trung cấp, người học dễ dàng học tiếp lên cao đẳng, đại học.
Thách thức
Cần ưu tiên các trường có liên kết đào tạo văn hóa bài bản, cơ sở vật chất đầy đủ và xưởng thực hành hiện đại.
Bên cạnh đó, người học phải vượt qua định kiến xã hội rằng: không vào được cấp 3 mới đi học nghề. Thực tế, xu hướng giáo dục nghề nghiệp đang được nhiều quốc gia phát triển chú trọng, bởi kỹ năng thực hành ngày càng quan trọng.
Người học phải vượt qua định kiến xã hội và áp lực tinh thần
Một số thắc mắc về hệ vừa học nghề vừa học cấp 3
Đứng trước lựa chọn, nhiều phụ huynh và học sinh băn khoăn về một số vấn đề:
Vừa học nghề vừa học cấp 3 có khó không?
Mức độ khó phụ thuộc vào khả năng sắp xếp thời gian và tinh thần học tập. Tuy nhiên, chương trình được thiết kế phù hợp nên không quá nặng khi học nghiêm túc.
Có được thi đại học không?
Sau khi hoàn thành chương trình và đáp ứng điều kiện theo quy định. Người học có thể thi hoặc xét tuyển vào cao đẳng, đại học qua hình thức liên thông.
Học hệ này có bị đánh giá thấp không?
Quan điểm xã hội đang có những thay đổi tích cực. Doanh nghiệp hiện nay ưu tiên kỹ năng thực tế hơn bằng cấp. Do đó, năng lực của bạn sẽ quyết định có làm được việc không.
Ra trường có dễ xin việc không?
Với lợi thế tay nghề và trải nghiệm thực hành trong suốt quá trình học. Khả năng tìm việc làm cao hơn so với người chưa có kinh nghiệm thực tế.
Vừa học nghề vừa học cấp 3 là mô hình đào tạo linh hoạt giúp rút ngắn lộ trình sự nghiệp và sớm tiếp cận thị trường lao động. Khi lựa chọn được cơ sở uy tín và có định hướng rõ ràng, hệ song song sẽ tối ưu chi phí mang đến nền tảng kỹ năng.
Xem thêm:
