5 phương pháp học tập hiệu quả không giúp bạn học nhiều hơn mà ghi nhớ lâu, hiểu sâu. Thực tế cho thấy, nhiều người học tập chăm chỉ nhưng kết quả không tương xứng. Nguyên nhân nằm ở cách bộ não sử dụng chưa đúng quy luật.
Vì sao học chăm chỉ kết quả vẫn thấp?
Nhiều trường hợp tập chăm chỉ nhưng kết quả học tập không cao bởi:
Sai phương pháp
Nhiều bạn học sinh nghĩ học theo cách đọc đi đọc lại tài liệu, gạch chân càng nhiều càng tốt. Tuy nhiên, nghiên cứu của Psychological Science chỉ ra, đọc thụ động tạo cảm giác quen thuộc giả khiến người học tưởng như hiểu nhưng chưa ghi nhớ sâu.
Học không có chiến lược
Khi không xác định mục tiêu, thứ tự ưu tiên và cách ôn tập, não bộ phải xử lý quá nhiều thông tin rời rạc. Điều này dẫn đến nhanh quên và khó kết nối kiến thức.
Quá tải thông tin
Theo nghiên cứu University of California San Diego, sự phát triển của internet khiến mỗi người tiếp nhận lượng thông tin gấp 5 lần. Khi học dồn dập, não bộ rơi vào trạng thái quá tải nhận thức làm giảm khả năng lưu trữ.
Chăm chỉ, học dồn dập khiến não bộ rơi vào trạng thái quá tải nhận thức
Phân tích 5 phương pháp học tập hiệu quả
Mỗi phương pháp dưới đây vận hành phù hợp với cơ chế ghi nhớ của não bộ.
Phương pháp Feynman
Phương pháp Feynman dựa trên nguyên lý: nếu bạn không thể giải thích một vấn đề bằng ngôn ngữ đơn giản cho một đứa trẻ thì chính bạn chưa thực sự hiểu. Cách học này buộc não bộ phải sắp xếp lại kiến thức một cách rõ ràng.
Cách thực hiện:
-
Chọn một chủ đề cần học.
-
Viết ra giấy như đang giảng cho người khác.
-
Xác định những chỗ diễn đạt khó bởi đó là lỗ hổng kiến thức.
-
Đơn giản hóa và diễn đạt lại lần nữa.
Cách triển khai, phù hợp với sinh viên, người tự học. Đặc biệt hiệu quả với lý thuyết môn kỹ thuật, khoa học và các khái niệm trừu tượng.
Phương pháp học chủ động
Học chủ động là quá trình ép não bộ tự truy xuất thông tin thay vì tiếp nhận thụ động. Đây là nền tảng của việc ghi nhớ dài hạn.
Cách thực hiện:
-
Sử dụng thẻ học tập để chủ động rà soát kiến thức.
-
Sau mỗi chương, tự đặt câu hỏi và trả lời mà không nhìn tài liệu.
-
Hạn chế đọc lại phần highlight máy móc.
Người học bằng cách tự kiểm tra ghi nhớ hiệu quả lên đến 50 - 60% so với đọc lại tài liệu. Do đó, học sinh, sinh viên ôn thi, người học ngoại ngữ cần ghi nhớ nhiều thông tin có thể áp dụng.
Học chủ động là quá trình ép não bộ tự truy xuất thông tin thay vì tiếp nhận thụ động
Phương pháp học ngắt quãng
Phương pháp được xây dựng để ngăn chặn sự lãng quên của Hermann Ebbinghaus. Nó dành cho người có trí nhớ không tốt, dễ quên tới 70% kiến thức sau 24 giờ khi không ôn tập đúng cách.
Ôn lại kiến thức theo các mốc thời gian khoa học:
-
Sau 1 ngày
-
Sau 3 ngày
-
Sau 7 ngày
-
Sau 30 ngày
Cách lặp lại có chủ đích giúp chuyển thông tin từ trí nhớ ngắn hạn sang dài hạn. Người học cần ghi nhớ chuyên ngành ngoại ngữ, kiến thức chuyên môn nên chọn cách này.
Phương pháp SQ3R
SQ3R là quy trình đọc hiểu chủ động, giúp não bộ tiếp nhận thông tin theo trình tự logic.
Quy trình thực hiện:
-
Khảo sát tổng thể nội dung
-
Đặt câu hỏi trước khi đọc
-
Đọc để trả lời câu hỏi
-
Nhắc lại bằng lời của mình
-
Ôn tập tổng thể.
Nghiên cứu giáo dục cho thấy, SQ3R giúp tăng khả năng hiểu bài lên 20–30% so với cách đọc thông thường. Phù hợp với người học nhiều tài liệu, sách giáo trình, văn bản học thuật.
Phương pháp sơ đồ tư duy
Sơ đồ tư duy tận dụng hình ảnh, màu sắc và cấu trúc phân nhánh để kích hoạt cả hai bán cầu não. Qua đó giúp kiến thức được ghi sâu và lâu dài trong trí nhớ.
Cách thực hiện:
-
Xác định từ khóa trung tâm
-
Phát triển các nhánh chính
-
Bổ sung từ khóa phụ, biểu tượng và hình minh họa.
Người học thiên về hình ảnh, cần hệ thống hóa kiến thức, ôn tập trước kỳ thi lựa chọn cách học này sẽ hiệu quả.
Sơ đồ tư duy tận dụng cấu trúc phân nhánh để kích hoạt cả hai bán cầu não
Lỗi sai khi áp dụng phương pháp mới
Dù hiệu quả của các kỹ thuật trên đã được chứng minh. Nhưng áp dụng sai cách khiến nỗ lực vô ích.
Quá chú trọng vào hình thức
Một sai lầm kinh điển là dành hàng giờ để vẽ một sơ đồ tư duy cầu kỳ nhưng lại quên mục đích thấu hiểu nội dung. Hãy nhớ rằng công cụ dùng phục vụ kiến thức không phải để làm hình thức.
Muốn thấy kết quả ngay lập tức
Việc chuyển đổi từ ghi nhớ ngắn hạn sang dài hạn cần thời gian. Nhiều người bỏ cuộc sau vài ngày áp dụng lặp lại ngắt quãng do cảm thấy mình chưa nhớ hết. Thực tế, não bộ cần các điểm chạm để ghi dấu ấn vĩnh viễn.
Không duy trì tính kỷ luật
Chỉ cần bạn bỏ lỡ một vài chu kỳ ôn tập, kiến thức sẽ bị quên lãng. Sự nhất quán, kiên trì quan trọng hơn cường độ học tập trong một thời điểm đơn lẻ.
Kỷ luật với bản thân quan trọng hơn cường độ học tập sẽ không gây ra sai lầm
Việc làm chủ 5 phương pháp học tập hiệu quả giúp bạn chinh phục các kỳ thi, hình thành một tư duy sắc bén trọn đời. Hãy bắt đầu thử nghiệm và lựa chọn cho mình một phương pháp học tập thông minh.
Xem thêm:
